Οι Ουκρανοί ετοιμάζονται να υπερασπιστούν τις πόλεις τους

Πληθαίνουν στο Κίεβο και στις υπόλοιπες ουκρανικές πόλεις οι ομάδες «εδαφικής άμυνας», δηλαδή πολιτο-φυλακές, από Ουκρανούς που εκπαιδεύονται για να βοηθήσουν τον στρατό στην αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης εισβολής

Σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τους πολίτες της χώρας του, την περασμένη Τετάρτη, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε ότι η απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης υπάρχει για τη χώρα όχι σήμερα αλλά εδώ και οκτώ χρόνια, διαβεβαίωσε για την ετοιμότητα του στρατού και έκανε ορισμένες «προβλέψεις» για το μέλλον λέγοντας ότι σε μερικούς μήνες οι Ουκρανοί θα βλέπουν αμέριμνοι την εθνική τους ομάδα στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, τα παιδιά θα δίνουν εξετάσεις για το πανεπιστήμιο και κάπου το καλοκαίρι όλοι θα μαζευτούν στη φύση για μπάρμπεκιου. Ισως η υπερβολική αίσθηση ηρεμίας που ήθελε να περάσει ο Ζελένσκι, ίσως και η εγγενής καχυποψία των Ουκρανών στις δηλώσεις επισήμων, είχαν ως αποτέλεσμα η ομιλία του ουκρανού ηγέτη να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα από το προσδοκώμενο.

Βεβαίως μέχρι και την περασμένη Παρασκευή δεν υπήρχαν δείγματα πανικού στο Κίεβο και στις άλλες ουκρανικές πόλεις, τα ράφια των καταστημάτων ήταν γεμάτα και οι περισσότεροι συνέχιζαν τις δουλειές τους. Ωστόσο στο Διαδίκτυο εμφανίστηκαν πολλές αναρτήσεις πολιτών που ρωτούσαν τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Κυρίως επρόκειτο για συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε τοπικά τσατ, όπως εκείνα που υπάρχουν για τους κατοίκους των πολυκατοικιών. «Δεν θέλω να προκαλέσω πανικό αλλά – επειδή πολλά ακούγονται – έχει κάποιος στα χέρια του τον χάρτη με τα καταφύγια» έγραψε μια γυναίκα σε ομάδα στο Facebook περιοχής του Κιέβου.

Ψάχνοντας και ρωτώντας, οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι έμαθαν ότι σε όλο το Κίεβο και στις υπόλοιπες ουκρανικές πόλεις  λειτουργούν ομάδες «εδαφικής άμυνας», δηλαδή πολιτοφυλακές, οι οποίες αποτελούνται από απλούς πολίτες που εκπαιδεύονται συνεχώς προκειμένου να βοηθήσουν τον στρατό στην αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης εισβολής. Οι εκπαιδεύσεις γίνονται κάθε εβδομάδα και περιλαμβάνουν χρήση όπλων, μέσων επικοινωνίας, επείγουσα ιατρική βοήθεια κ.ά.

Σύμφωνα με στοιχεία του ουκρανικού υπουργείου Αμυνας, αυτή τη στιγμή πλήρως εκπαιδευμένοι και έτοιμοι να βοηθήσουν τον τακτικό στρατό της χώρας είναι περίπου 130.000 μέλη της «εδαφικής άμυνας». Παράλληλα, πηγές εκτιμούν ότι σε περίπτωση ανάγκης υπάρχει δυνατότητα να κινητοποιηθούν άμεσα ακόμα 200.000 άτομα, ενώ συνολικά οι πολίτες που θα προσφερθούν να βοηθήσουν σε περίπτωση που παραστεί ανάγκη εκτιμάται ότι ξεπερνούν το μισό εκατομμύριο. Την ίδια ώρα ο τακτικός στρατός της χώρας μετρά 261.000 μάχιμα στελέχη.

Ανάμεσα στα μέλη της «εδαφικής άμυνας» υπάρχουν αρκετοί εκπαιδευτές, οι οποίοι θα κληθούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης να κάνουν «ταχύρρυθμα» μαθήματα σε νεοσύλλεκτους. Το ενδεχόμενο εισβολής και μαχών μέσα στις πόλεις εξετάζεται από τους αναλυτές ως πραγματικό. Είναι ενδεικτικό ότι οι αντιαρματικοί πύραυλοι που έστειλε αυτή την εβδομάδα η Μεγάλη Βρετανία στην Ουκρανία (περισσότερα από 1.300 κομμάτια) είναι σχεδιασμένοι ακριβώς για συνθήκες αστικού πολέμου.

Μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων που αφορούν τη συγκέντρωση ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων στα σύνορα με την Ουκρανία οι αιτήσεις πολιτών που θέλουν να ενταχθούν στην «εδαφική άμυνα» έχουν πολλαπλασιαστεί. Εκείνοι που δεν μπορούν ή δεν νιώθουν ακόμα έτοιμοι να καταθέσουν τα χαρτιά τους στη στρατονομία συμμετέχουν σε σεμινάρια προετοιμασίας που γίνονται από άλλους φορείς. «Στις εκπαιδεύσεις που κάνουμε για τους πολίτες, κάθε μερικούς μήνες, έχουμε περίπου 30-40 αιτήσεις. Τώρα, έχω στα χέρια μου 170 αιτήσεις» λέει στα «ΝΕΑ» ο Ολεξίι Σάνικοβ, επικεφαλής της οργάνωσης «Ουκρανική Λεγεώνα» και ένας από τους πρώτους που εντάχθηκαν στις ομάδες της «εδαφικής άμυνας» και έφεδρος στρατιωτικός.

Ο ίδιος είναι 43 ετών, εργάζεται ως πρότζεκτ μάνατζερ σε εταιρία ΙΤ και στον ελεύθερο χρόνο του ασχολείται με την «εδαφική άμυνα». Πραγματοποιεί εκπαιδεύσεις και εκπαιδεύεται ο ίδιος. Η ουκρανική νομοθεσία για τις ομάδες «εδαφικής άμυνας» αναμορφώθηκε πρόσφατα για να καλύπτει τις σημερινές ανάγκες. Δίνει τη δυνατότητα σε Ουκρανούς 18 με 57 ετών να συμμετάσχουν αφού δηλωθούν στη στρατονομία και περάσουν τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις. Περίπου το 20% αυτών είναι πρώτης γραμμής, δηλαδή εκπαιδεύονται για να λάβουν μέρος σε μάχες. Οι υπόλοιποι προορίζονται για τα μετόπισθεν, κυρίως για τη φύλαξη κρατικών κτιρίων και τοποθεσιών, σημαντικών για τη δημόσια ασφάλεια και τη λειτουργία του κράτους, την υποστήριξη ανεφοδιασμού κ.ά. «Εχουμε πολλούς εργαζόμενους στον τομέα του ΙΤ, δασκάλους, καθηγητές, προπονητές, οδηγούς» λέει στα νέα ο Βλαντισλάβ Στεπανένκο, ο οποίος είναι μέλος και τελών καθήκοντα εκπροσώπου Τύπου της 112 Ξεχωριστής Ομάδας (Ταξιαρχίας) Εδαφικής Αμυνας του Κιέβου. «Φυσικά σε κάθε νέα ένταση, όπως η σημερινή, βλέπουμε νέο κύμα ανθρώπων που θέλουν να ενταχθούν σ’ εμάς». Τέτοιες ομάδες (ταξιαρχίες) υπάρχουν πλέον σε όλη την Ουκρανία. Μόνο στο Κίεβο έχουν συσταθεί 10, βάσει του διαχωρισμού της πόλης σε περιοχές.

Μία από τις γυναίκες που κατατάχθηκαν σε ομάδα «εδαφικής άμυνας» είναι η 45χρονη Ιρίνα Σιγόλ, κοινωνιολόγος, μητέρα δύο παιδιών. «Πρώτα εντάχθηκε ο άντρας μου το 2019 και έναν χρόνο αργότερα και εγώ. Δεν εκπαιδεύομαι για να πολεμήσω, ο ρόλος μου – εάν προκύψει ανάγκη – θα είναι διοικητικός» λέει στα «ΝΕΑ». Η ίδια, όπως και οι άλλοι συνομιλητές των «ΝΕΩΝ», θεωρούν ότι η στάση των Ουκρανών απέναντι στη γειτονική τους χώρα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια και σε μια ενδεχόμενη εισβολή η αντίσταση που θα υπάρξει θα είναι σαφώς πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με το 2014. «Εχουμε εμπειρία επικοινωνίας με άτομα που έφυγαν από το Ντονμπάς και την Κριμαία και ξέρουμε τι μας περιμένει σε περίπτωση που χάσουμε την ανεξαρτησία μας» τονίζει η Ιρίνα Σιγόλ. Οπως λέει, μεγάλο ποσοστό εκείνων που στελεχώνουν τις ομάδες εδαφικής άμυνας κατάγονται από την Κριμαία, το Ντόνετσκ και το Λουγκάνσκ.

Κώστας Ονισένκο

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ στις 22 Ιανουαρίου 2022