Αγωνίζομαι καθημερινά ενάντια στη ρωσική παραπληροφόρηση, γιατί γνωρίζω ότι η αλήθεια δεν είναι απλώς ζήτημα ηθικής – είναι ζήτημα ασφάλειας και ελευθερίας. Η παραπληροφόρηση είναι ένα από τα πιο ισχυρά όπλα του σύγχρονου πολέμου, ικανό να κλονίσει κοινωνίες, να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη και να προετοιμάσει το έδαφος για πολιτική, οικονομική και στρατιωτική επιρροή.
Στον 21ο αιώνα, ο πόλεμος έχει αποκτήσει νέα μορφή — δεν αφορά μόνο το φυσικό έδαφος, αλλά και το πεδίο της πληροφορίας. Σήμερα, η ενημέρωση και η πληροφορία δεν είναι απλώς μέσα επικοινωνίας· είναι ενεργά όπλα. Στην περίπτωση της ρωσικής επιθετικότητας, αυτό αποδεικνύεται μέσα από καλά τεκμηριωμένες έρευνες και αδιάψευστα περιστατικά αποπληροφόρησης.
Η στρατηγική της «firehose of falsehood» – ή αλλιώς ο «καταιγισμός ψευδών ειδήσεων» – είναι χαρακτηριστική μέθοδος του ρωσικού κράτους. Βασίζεται στον συνεχή και μαζικό βομβαρδισμό του κοινού με αντιφατικές, συναισθηματικά φορτισμένες και επαναλαμβανόμενες αφηγήσεις, έτσι ώστε να αποπροσανατολίζεται και να αποδυναμώνεται η ικανότητα διάκρισης της αλήθειας.
Σύμφωνα με τη θεωρία του Νέου Πολέμου Γενιάς (New Generation Warfare), ο κύριος στόχος είναι το μυαλό και η ψυχολογία του πληθυσμού. Η Ρωσία χρησιμοποιεί μεθόδους ψυχο-πληροφοριακού πολέμου για να διασπάσει την ενότητα, να καλλιεργήσει φόβο και να μειώσει τη θέληση για αντίσταση, πριν ακόμα ξεκινήσει μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση.
Οι παλιές σοβιετικές “active measures” – όπως η κατασκευή ψευδών αφηγήσεων, η χειραγώγηση μέσων ενημέρωσης και η χρήση πράκτορων επιρροής – σήμερα ενισχύονται από την ψηφιακή τεχνολογία και τα κοινωνικά δίκτυα.
Στην Ουκρανία, οι επιθέσεις μέσω Telegram, με χιλιάδες αυτοματοποιημένους λογαριασμούς να διακινούν προπαγάνδα στις κατεχόμενες περιοχές, είναι μια σύγχρονη μορφή «ψηφιακής κατοχής». Αντίστοιχα, σε διεθνές επίπεδο, μελέτες καταγράφουν εκατοντάδες χιλιάδες tweets και αναρτήσεις με φιλορωστικό περιεχόμενο που διακινούνται συντονισμένα, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός αυτής της μάχης. Έρευνες, όπως το Ευρωβαρόμετρο, έχουν δείξει ότι σημαντικό ποσοστό της ελληνικής κοινής γνώμης υιοθετεί φιλορωσικές θέσεις – ποσοστά από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Αυτό δεν είναι τυχαίο· είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας επιρροής που αξιοποιεί ιστορικές αφηγήσεις, πολιτιστικούς δεσμούς, θρησκευτικές σχέσεις και επιλεγμένη “φιλοφιλία” για να καλλιεργήσει ανοχή ή και στήριξη προς τις ρωσικές πολιτικές. Η παραπληροφόρηση μπορεί να οδηγήσει σε αποδυνάμωση της διεθνούς θέσης της χώρας, σε λάθος στρατηγικές επιλογές και σε διχασμό στο εσωτερικό. Η κατανόηση αυτού του κινδύνου είναι απαραίτητη για την προστασία της δημοκρατίας και της εθνικής ασφάλειας.
Η ενημέρωση ως μέρος του πολέμου
Η σημασία της αντίστασης
Γίνε μέρος της αντίστασης